Visarenden in het Zwin
De tweede helft van de zomer is klassiek de tijd dat in het Zwin Visarenden opduiken. Dat is dit jaar niet anders. In augustus verbleven tot drie exemplaren tegelijk in het gebied. Die waren bij momenten prachtig te bekijken, onder meer terwijl ze met hun spectaculaire stootduiken vissen bemachtigden!
De eerste Visarenden die opduiken zijn steevast oudere exemplaren. Oudere, adulte vogels beginnen vroeger met hun zuidwaartse trek. Juveniele arenden, dit jaar geboren, komen pas later, vanaf eind augustus. De aantallen variëren van jaar tot jaar, maar vaak zijn nog tot begin oktober Visarenden in het Zwin aanwezig. Dat zijn steevast juveniele exemplaren. Uiteindelijk vertrekken ze allemaal richting de overwinteringsgebieden. Die liggen vooral in tropisch Afrika, hoewel sinds enige tijd een kleine maar toenemende trend van overwintering in het Middellandse Zeegebied ontstaat.
Visarenden staan in het Zwin en in de rest van België met name bekend als doortrekkers in zowel voorjaar als najaar. Dan pendelen ze tussen hun noordelijke broedgebieden en de wintergebieden. Van nature komen Visarenden echter in heel Europa als broedvogel voor, ook in ons land. De laatste Belgische broedgevallen dateren uit de eerste helft van de 20ste eeuw.
Zoals in grote delen van Europa verdween de soort ook hier als broedvogel door genadeloze menselijke vervolging. Mensen zagen roofvogels en andere predatoren als schadelijk en dus moesten ze worden uitgeroeid. Gelukkig kregen roofvogels vanaf halverwege de vorige eeuw wettelijke bescherming en vanaf dan kon het herstel beginnen. Voor grote soorten die zich maar traag voortplanten zoals Visarend is dat herstel bijna een eeuw later nog altijd verre van voltooid en grote delen van het oorspronkelijke broedgebied zijn nog altijd niet opnieuw ingenomen.
In Frankrijk keerde de soort al eind 20ste eeuw terug en in Nederland broeden sinds een tiental jaren weer een handvol Visarendkoppels. In België is het nog altijd wachten op de terugkeer als broedvogel. Het zit er misschien wel aan te komen, want het aantal waarnemingen in de zomermaanden juni en juli, buiten de reguliere trektijd, neemt toe. Ook in het Zwin duiken de laatste jaren pleisterende Visarenden op in de zomerperiode. Misschien laten die zich er in de toekomst wel toe verleiden om hier te komen broeden! Dat zou nog eens wat zijn… Op basis van het regelmatige en vaak langdurige voorkomen in het Zwin weten ze het gebied in elk geval duidelijk te vinden en te appreciëren.
Als je de komende weken het Zwin bezoekt, kijk dan zeker uit naar een majestueuze Visarend! Let daarvoor zeker op het gedrag van andere vogels. Hoewel ze viseters pur sang zijn, wekt hun trage vlucht steevast een instinctieve vluchtreactie en paniek op onder andere vogels. Zelfs de stoere Zilvermeeuwen en Kleine Mantelmeeuwen worden nerveus van een naar vis jagende Visarend. Als de meeuwen massaal de lucht ingaan kijk je dus maar beter goed uit!
